Polskie Legendy: Irena Szewińska

Foto: Wikipedia

Irena Szewińska to najlepsza lekkoatletka w historii polskiego sportu. Siedmiokrotnie zdobywała medale olimpijskie. Była wielokrotną rekordzistką Polski, Europy i świata. W 1974 roku została uznana najlepszą sportsmenką świata. Wieloletnia działaczka na rzecz polskiego i międzynarodowego sportu. Kobieta legenda…

Urodziła się w Leningradzie 24 maja 1946 roku. Była absolwentką wielu warszawskich szkół: SP nr 19 przy ulicy Zakroczymskiej, Liceum im. Jarosława Dąbrowskiego oraz Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie w 1970 roku otrzymała tytuł magistra z nauk ekonomicznych o specjalizacji Ekonomia Transportu. Podczas kariery sportowej mierzyła 176 cm wzrostu i ważyła 60 kg. Występowała w stołecznej Polonii, gdzie trenowała pod okiem Janusza Szewińskiego i Gerarda Macha. Specjalizowała się w biegach sprinterskich na 100, 200 i 400m. Skakała również w dal oraz startowała w biegach przez płotki i pięcioboju.

Utalentowaną, długonogą i szczupłą dziewczynę odkryła w liceum nauczycielka wychowania fizycznego Liliana Bucholc. W parku Agrykola odbywały się pierwsze sprawdziany i wtedy młoda Szewińska przebiegła 60m w czasie 8,3 sekundy oraz skoczyła wzwyż 138 cm. W tym miejscu swoje kariery rozpoczynali również inni mistrzowie olimpijscy, m.in. Halina Konopacka i Janusz Kusociński. Irena od razu została wcielona w szeregi Polonii Warszawa przez oszczepnika Jana Kopytę . Jej pierwszy rekord młodziczek pochodzi z okresu, kiedy startowała w czwartkach lekkoatletycznych. O dziwo pierwszego swojego rekordu nie pobiła w biegach, ale w skoku wzwyż. Skoczyła wtedy 156,5 cm. Już wtedy radio i prasa były nią zachwycone, gdyż mówiono o narodzinach nowego wielkiego talentu. Ów talent zauważono na światowej arenie podczas mistrzostw Europy juniorów w 1964 roku. Wygrała wtedy bieg na 200 m i poprawiła należący wtedy do Walasiewiczówny rekord Polski. Zdobyła też złoty medal w sztafecie 4×100 metrów. Wraz z nią biegły J. Dudek, I. Woldańska i E. Bednarek.

Beg na 100 metrów wygrała na tych zawodach Kłobukowska. Od tamtej pory obie panie stanowiły o sile polskiego sprintu. Dwie osiemnastolatki pojechały później na swoje pierwsze igrzyska olimpijskie do Tokio w 1964 roku. Irena zdobyła tam trzy medale: srebrny w biegu na 200 metrów, srebrny w skoku w dal oraz złoty w sztafecie 4x100m. Te medale były wstępem do doskonałej kariery sportowej. Sukcesy Ireny Szewińskiej były nieosiągalne dla ówczesnych kobiet. Ona przetarła drogę innym sportsmenkom.

Pięćdziesiąt razy reprezentowała barwy Polski w meczach międzypaństwowych 1963-1980 (148 startów, 67 zwycięstw indywidualnych), 12-krotna rekordzistka świata (100, 200, 400, 440 y , 4 x 100 (44.2, 43.6), 5-krotna rekordzistka Europy (100 y, 200 y, 100 i 200 m oraz 4 x 100 m), 54-krotna rekordzistka Polski (100, 200, 400 m, w dal, 5-bój, sztafety 4 x 100 m) i 23-krotna mistrzyni kraju: 100 m (1966-1968, 1972-1974, 1979), 200 m (1966, 1968, 1971-1975, 1979), 400 m (1978), w dal (1965, 1967, 1971, 1972), 4 x 100 m (1965, 1974, 1975). Rekordy życiowe: 100 m – 10.9 (29 czerwca 1974 Warszawa) i 11.13 (3 września 1974 Rzym), 200 m – 22.0 (13 czerwca 1974 Poczdam) i 22.21 (ten sam bieg mierzony elektronicznie, który był rekordem świata), 400 m – 49.9 (22 czerwca 1974 Warszawa), 49.28 (29 lipca 1976 Montreal), 80 m pł – 10.8 (24 lipca 1965 Spała), 100 m pł – 14.0 (17 maja 1969 Rzym), 400 m pł – 56.62 (24 września 1977 Hannover), w dal – 6.67 (27 sierpnia 1968 Warszawa), wzwyż – 1.68 (11 wześnia 1966 Bari), 5-bój – 4705 (6 czerwca 1965 Warszawa).

4-krotna uczestniczka mistrzostw Europy, podczas których zdobyła 10 medali: w Budapeszcie w 1966r. srebrny w biegu na 100 m (11.5), złoty na 200 m (23.1), złoty w skoku w dal (6.55) i złoty w sztafecie 4 x 100 m (44.4) wraz z E. Bednarek, D. Straszyńską i E. Kłobukowską, w Helsinkach (1971) brązowy medal w biegu na 200 m (23.3), w Rzymie (1974) złoty w biegu na 100 m (11.13), złoty na 200 m (22.51) i brązowy w sztafecie 4 x 100 m (43.48) wraz z E. Długołęcką, D. Jędrejek i B. Bakulin oraz w Pradze (1978) medal brązowy w biegu na 400 m (50.40) i również brązowy w sztafecie 4 x 400 m (3.26.76) wraz z M. Gajewską, K. Kacperczyk i G. Błaszak.

Wysokie medalowe miejsca w zawodach halowych. Podczas Europejskich Igrzysk Halowych w Belgradzie (1969) zdobyła złoty medal w biegu na 50 m (6.4) i srebrny w sztafecie 1+2+3+4 okrążenia. Z 6-krotnego uczestnictwa w HME (1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1977) przywiozła trzy medale: z Sofii (1971) srebrny za skok w dal (6.56), z Goeteborga (1974) brązowy za bieg na 60 m (7.20) i również taki sam medal na tym samym dystansie (7.26) z Katowic (1975). 2-krotna uczestniczka Pucharu Świata (1977, 1979). Podczas tych zawodów m. in. wygrała w Düsseldorfie (1977) biegi na 200 i 400 m. Dużo bogatsze są wyniki 5-krotnego uczestnictwa w finałach Pucharu Europy (1965, 1967, 1975, 1977, 1979). M.in. w Kassel (1965) była 2 w skoku w dal (6.34) i zwyciężyła w sztafecie 4 x 100 m (wraz z M. Sałacińską, E. Kolejwą i E. Kłobukowską), w Kijowie (1967) wygrała biegi na 100 i 200 m, w Nicei (1975) triumfowała na 400 m (50.50), a w Helsinkach (1977) była pierwsza na 200 m (22.71).

Podczas Uniwersiady w Budapeszcie zdobyła 3 medale: dwa złote na 100 i 200 metrów oraz srebrny w sztafecie 4x100m. W 1970 roku kariera sportowa została tymczasowo zawieszona z powodu narodzin dziecka. Nie było pewne czy będzie w stanie wrócić do światowej elity lekkoatletów. Irena zadziwiła świat 13 czerwca 1974 roku w Poczdamie. Pobiła wtedy rekord świata na 200 metrów, odbierając go swojej największej rywalce Renete Meissner-Stecher. W tym samym czasie w plebiscycie zorganizowanym przez największe światowe agencje prasowe została uznana za najlepszą sportsmenkę roku 1974. Natomiast Polityka, Przegląd Sportowy i Tempo uznały ją za postać numer jeden w polskim sporcie XX wieku.

Irena Szewińska została odznaczona dziesięciokrotnie złotym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe oraz Złotym Krzyżem Zasługi w 1964 roku, Krzyżem Oficerskim OOP w 1968 roku, Komadorskim w 1972 roku, Orderem Sztandar Pracy II kl. w 1976 roku, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą w 1999, Brązowym Medalem Orderu Olimpijskiego w 1982 roku i Medalem „Kalos Kagathos” w 1994.

Czterokrotnie została wybrana sportowcem roku w plebiscycie przeglądu sportowego. Siedem razy zdobywała nagrodę Złotych kolców w latach 1971-1977. Była wieloletnią działaczką polskiego i międzynarodowego ruchu sportowego. Była członkiem PZLA od 1980 roku, a od 1997 jego prezesem. Była częścią Komitetu Kobiecego Międzynarodowej Federacji Lekkoatletycznej oraz członkinią Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego i Towarzystwa Olimpijczyków Polskich. W 1994 roku została prezesem Polskiego Stowarzyszenia Sportu Kobiet, a rok później była już wiceprezydentem Światowego Stowarzyszenia Olimpijczyków. Od 1998 roku pełniła funkcję prezydenta Fundacji Ireny Szewińskiej „Vita Activa”.

Zmarła 29 czerwca 2018 roku w Warszawie po długoletniej ciężkiej chorobie.

Paweł Gębusiak
O Paweł Gębusiak 411 artykułów
Absolwent UWM w Olsztynie na kierunku Ekonomia, Uniwersytetu w Białymstoku na kierunku Polityka Społeczna oraz Politechniki Białostockiej na kierunku Informatyka. Mistrz Polski WPF 2018 w kulturystyce w kategorii Bodybuilding Disabled. Sportowiec z krwi i kości, pasjonat.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*