Najlepsi bramkarze w historii: Lew Jaszyn

Foto: Wikipedia

Kolejny artykuł z serii o najlepszych bramkarzach w historii futbolu będzie o kimś wyjątkowym, kto zrewolucjonizował piłkę nożną swoich czasów i jako jedyny piłkarz na swojej pozycji zdobył Złotą Piłkę. Mowa o Lwie Jaszynie legendarnym radzieckim bramkarzu.

Podczas mistrzostw świata w 1958 roku zyskał on przydomek Czarna Pantera, po pierwsze dlatego, że występował w czarnym stroju i dysponował nadludzką sprawnością. Zrewolucjonizował on wtedy grę na pozycji bramkarza. Podczas gdy w tamtych czasach wszyscy bramkarze całe 90 minut spędzali dosłownie między słupkami, on powstrzymywał akcje rywala na przedpolu, a wrzeszcząc na kolegów poprawiał dyspozycję obrony.

Lew Jaszyn urodził się 22 października 1929 roku w Moskwie jako syn robotnika, dzięki czemu represje ze strony porewolucyjnego rządu terroru nie dotknęły jego rodziny w takim stopniu jak innych. Wychował się w małym mieszkanku na osiedlu robotniczym, które położone było w bliskiej okolicy fabryki. Od najmłodszych lat ciągnęło go do futbolu i cały czas wolny spędzał na podwórku grając w piłkę z kolegami.

W 1941 roku z powodu trwającej II Wojny Światowej został ewakuowany wraz z rodziną do Uljanowska, który położony jest ponad 900 km na wschód od Moskwy. Po skończeniu piątej klasy dostał pracę montera w pobliskiej fabryce wojskowej. Po wojnie pracował w Tuszynie, gdzie grał również w piłkę w przyzakładowym klubie. Jego warunki fizyczne i zwinność dostrzeżone zostały przez Dynamo Moskwa, które ściągnęło go do drużyny młodzieżowej. Lew Jaszyn został w tym klubie aż do zakończenia zawodowej kariery. Cztery razy sięgał po tytuł mistrza ZSRR oraz trzykrotnie zdobywał puchar tego kraju.

Nie brakowało również sukcesów w drużynie narodowej. Z ZSRR zdobył czwarte miejsce na mundialu 1966 oraz mistrzostwo i wicemistrzostwo Europy kolejno w latach 1960 i 1964. Największym sukcesem był triumf na igrzyskach olimpijskich w Melbourne. w 1956 roku. Największym indywidualnym wyróżnieniem była Złota Piłka w 1963 roku. Do dnia dzisiejszego pozostaje jedynym bramkarzem, który dostał tę nagrodę.

Największą wpadkę zanotował w swoim debiucie w Dynamo. W 1949 roku podczas meczu z Traktorem Stalingrad, bramkarz drużyny przeciwnej potężnie wykopał piłkę, natomiast Jaszyn zderzając się z kolegą z drużyny wpuścił najbardziej kuriozalnego gola w swojej karierze.

Ciekawostką jest, że Lew nie był jedynie bramkarzem piłkarskim, ale i hokejowym. W 1953 roku zdobył z hokeistami Dynama mistrzostwo ZSRR. W tamtych czasach przegrywał rywalizację o pierwszy skład z Aleksiejem Chomiczem i miał plan, aby porzucić piłkę nożną na rzecz hokeja. Jednak dzięki ćwiczeniom z legendarnym trenerem Komiczem Lew stał się już wkrótce najlepszym bramkarzem piłkarskim na świecie.

Po udanym sezonie i zdobyciu mistrzostwa w 1954 roku dostał powołanie do reprezentacji narodowej. 8 września zadebiutował w meczu przeciwko Szwecji. ZSRR rozbiło wtedy rywali aż 7:0. Dwa lata później zdobył mistrzostwo olimpijskie wygrywając w finale z Jugosławią 2:1.

Pamiętną datą jest dla nas 20 października 1957 roku. Wtedy właśnie podczas meczu przeciwko Polsce w Chorzowie, puścił dwie bramki po strzałach Gerarda Cieślika. Polacy wygrali wówczas z ZSRR 2:1.

Lew często wrzeszczał na kolegów z drużyny dzięki czemu zbudował ogromny autorytet. Jako jeden z niewielu piłkarzy nosił w tamtym okresie opaskę kapitana. Przywództwo Jaszyna na boisku było niepodważalne.

Lew Jaszyn był również prekursorem wybijania piłki w trudnych sytuacjach. Inni zawodnicy starali się za wszelką cenę łapać futbolówkę. Kolejną nowością było szybkie wznawianie gry ręką, dawało to szansę na szybką kontrę.

W 1960 roku we Francji rozegrano pierwszy turniej Euro. Podczas tych zawodów brały udział tylko cztery reprezentacje: Francja, Jugosławia, Czechosłowacja i ZSRR. Tak więc turniej rozpoczął się od półfinałów. Pierwsze spotkanie ZSRR rozegrało przeciw Czechosłowacji i wygrało je 0:3. W finale spotkały się dwa komunistyczne państwa Związek Radziecki i Jugosławia. Drużyna Jaszyna wygrała po dogrywce 2:1 i zdobyło historyczny, pierwszy tytuł mistrza Europy.

Lew z reprezentacją narodową doszedł do dwóch ćwierćfinałów mistrzostw świata w Szwecji i Chile. Po wspaniałym dla jego kariery roku 1963 zdobył Złotą Piłkę. Po tym sukcesie indywidualnym przyszedł czas na najlepszy występ na mundialu w Anglii w 1966 roku. Wtedy właśnie Jaszyn i spółka zdobyli czwarte miejsce na świecie.

W swojej karierze obronił 151 rzutów karnych i 270 razy zachował czyste konto. Został też odznaczony najwyższymi orderami państwowymi przez reżimowy rząd ZSRR. Gdyby nie żył w państwie komunistycznym ,zdobywał by zapewne najwyższe sukcesy klubowe, niekoniecznie w radzieckich drużynach.

Strzelenie bramki Jaszynowi było powodem do dumy. Respekt do niego czuli wszyscy najlepsi ówcześni napastnicy, między innymi sam Pele.

Tom Finney skrzydłowy reprezentacji Anglii tak wspomina spotkanie z Jaszynem podczas mundialu w Szwecji w 1958 roku:

– Wygrywaliśmy 2-1 kiedy sędzia podyktował dla nas rzut karny. Podszedłem do piłki by strzelić. W bramce stał Lew Jaszyn, był wyśmienitym bramkarzem, bronił już wiele rzutów karnych, był też przerażający, cały ubrany na czarno.

Lew miał bardzo niekonwencjonalne metody przygotowania się do meczu jak na sportowca. Musiał zapalić papierosa dla ukojenia nerwów i wypić łyk mocnego trunku na pobudzenie mięśni.

Legendarny bramkarz poza boiskiem był zwykłym człowiekiem, którego nie interesowały sprawy polityczne. Nie był w żaden sposób arogancki i zachowywał się jak człowiek bez rozbuchanego ego, w żaden sposób nie wywyższając się.

Najbardziej lubił występy na mundialach ponieważ tylko wtedy mógł zaprezentować swoje umiejętności dla całego świata. Bardzo żałował, że nigdy nie było dane mu podnieść Pucharu Świata.

Swój ostatni przegrany mecz dla Dynama rozegrał w 1971 roku, w Moskwie. Miał wtedy 41 lat na karku. Na stadionie im. Lenina zebrało się 100 tysięcy kibiców, a wśród nich znaleźli się między innym Pele, Eusebio i Franz Beckenbauer. Wszyscy chcieli pożegnać wielkiego Jaszyna.

Po zakończeniu kariery zajął się szkoleniem młodzieży. Trenował też kilka zespołów seniorskich w Finlandii, lecz bez większych sukcesów.

W 1986 roku w wyniku infekcji doszło do amputacji nogi i Lew bardzo podupadł na zdrowiu. Zmarł w 1990 roku w trudnych czasach dla jego ojczyzny. W 2000 roku został wybrany przez FIFA i IFFHS najlepszym bramkarzem stulecia, a jego nazwisko stało się synonimem bramkarskiej perfekcji.

Paweł Gębusiak
O Paweł Gębusiak 411 artykułów
Absolwent UWM w Olsztynie na kierunku Ekonomia, Uniwersytetu w Białymstoku na kierunku Polityka Społeczna oraz Politechniki Białostockiej na kierunku Informatyka. Mistrz Polski WPF 2018 w kulturystyce w kategorii Bodybuilding Disabled. Sportowiec z krwi i kości, pasjonat.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*